2016-2020: Hành trình lặn sâu tại Sơn Đoòng và 10 km đường hang mới được khảo sát
Giai đoạn 2016 - 2020 đánh dấu cột mốc 30 năm các đoàn thám hiểm hang động Anh hoạt động tại Việt Nam. Đây cũng là thời điểm hành trình mở rộng ra ngoài những hệ thống hang lớn đã được biết đến, tiến sâu vào các vùng karst hiểm trở, khó tiếp cận ở Quảng Ninh và huyện Minh Hóa, Quảng Bình cũ.
Trong giai đoạn 2016 - 2018, đoàn thám hiểm liên tục phát hiện thêm nhiều hang động mới. Bước sang năm 2019 và 2020, hoạt động khảo sát đã đạt được những cột mốc lịch sử. Đáng chú ý nhất là năm 2019, khi nhóm thợ lặn chuyên gia từng tham gia chiến dịch giải cứu hang động tại Thái Lan đã thực hiện đợt lặn thám hiểm kỷ lục tại Hang Sơn Đoòng và suối Nước Moọc, chinh phục độ sâu hơn 70m. Dù năm 2020 bị gián đoạn bởi đại dịch toàn cầu, đoàn vẫn nỗ lực khảo sát và ghi nhận thêm hơn 10km đường hang mới.
Contents / Mục lục
2016: Mở rộng mạng lưới và tìm thấy Hang Tiên 2 ẩn giấu
Năm 2016, một đội gồm 15 nhà thám hiểm hang động quay trở lại rừng để kiểm tra hơn 50 cửa hang nằm rải rác ở nhiều khu vực khác nhau. Chuyến đi này tập trung vào việc nối các điểm đã biết và tìm thêm những phần mới trong hệ karst. Đoàn đã khám phá nhiều hang khô có cấu trúc đẹp và các hố sụt thẳng đứng rất sâu. Một phát hiện đáng chú ý là một hang lớn nằm phía sau Hang Tiên, phải băng qua một thung lũng kín mới tiếp cận được.
Không chỉ dừng lại ở việc tìm các cửa hang nhỏ, đoàn còn đi sâu vào những hệ thống hang đã biết, mở rộng thêm nhiều đường hang lớn và phát hiện các dòng sông ngầm đang hoạt động. Kết thúc chuyến đi, họ khảo sát được khoảng 7 km đường hang mới. Từ những điểm nước chảy mất hút trong rừng đến các khoang hang nằm cao phía trên Hang Én, tất cả cho thấy những khu vực tưởng chừng quen thuộc vẫn còn rất nhiều phần chưa được khám phá.
Không gian rộng lớn bên trong Hang Tiên 2
Những thành tựu nổi bật:
Ruc Ma Rinh: Nằm ở rìa vùng núi đá vôi phía Tây Bắc, hang này được khám phá với chiều dài 1.316m. Đây là hang sông ngầm có địa hình đòi hỏi các kỹ năng và thiết bị chuyên dụng, có nhiều đoạn thác nước nhỏ và luồng gió mạnh thổi ra từ trong hang. Hành trình phải dừng lại khi phía trước vẫn còn chưa rõ, để lại một dấu hỏi lớn cho những lần quay lại sau.
Hang Hoa Huong: Hệ thống hang dài 2.876m với nhiều đoạn hang khô rộng và có nhiều nhũ đẹp. Một điểm đặc biệt là khu “Mud Cuillins” - sống bùn sắc như lưỡi dao, rất hẹp và khó đi, đòi hỏi phải di chuyển cẩn thận để vượt qua.
Hang Tiên 2: Việc khám phá mở rộng đã nâng tổng chiều dài hang lên 2.519m. Đây là hệ thống phức tạp, gồm cả các đoạn hang khô và hang có nước chảy, với nhiều dạng thạch nhũ đẹp. Đoàn gặp khó khăn khi phải vượt qua các bậc nhũ viền cao khoảng 3m và 8m. Để đi tiếp, họ phải dùng một cây nhỏ trong rừng làm điểm tựa để leo qua các bờ canxi dựng đứng này.
Động Cây Sanh: Nằm gần Đường 20, hang dài khoảng 850m, chủ yếu là hang khô với nhiều nhũ đẹp. Bên trong có một dốc canxi giòn, dễ vỡ, dẫn xuống đoạn hang hẹp hơn. Khu vực này nổi bật với các nhũ rèm nhiều màu sắc, cao tới khoảng 8 mét.
Động Cây Sanh
2018: Mở rộng hành trình thám hiểm tại Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng
Hơn 30 lối vào đã được thám hiểm và gần 12 km hang động mới đã được khảo sát tại nhiều khu vực thuộc Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Hang Ruc Ma Rinh tại Hóa Sơn được khảo sát thêm 3.350m, nâng tổng chiều dài lên 4.750m và đạt độ sâu 170m. Tại khu vực Tú Làn, Hang Sơng (639m), Hang Ken Khô (639m) và phần mở rộng của Hang Rùa (600m) đã được hoàn tất khảo sát.
Trong hệ thống Động Phong Nha, một tầng hang cao hơn cũng được thám hiểm với chiều dài 1 km. Các lối vào hang ở phía Tây sông Chày cũng đã được đoàn khảo sát kỹ lưỡng. Hang Hồ Văn Lực có chiều dài 530m. Hang Phú Nhiêu cũng được khảo sát với chiều dài 697m, đây là một hang có dòng suối nhỏ chảy qua.
Những thành tựu nổi bật
Hang Loi: Nằm cách cửa vào Hang Sơn Đoòng khoảng 100m, hang này được khám phá với chiều dài 1.928m. Bên trong có những đoạn rất lớn, rộng tới 110m và cao khoảng 80m. Tuy nhiên, chưa tìm thấy lối nối trực tiếp với hệ thống Hang Sơn Đoòng.
Hang Phú Nhiêu 1: Hang suối dài 697m, nằm gần khu vực Phú Nhiêu. Bên trong có nhiều tầng hang khác nhau, các lối đi tách nhánh và nối lại với nhau khá phức tạp.
2019: Lặn sâu tại Hang Sơn Đoòng và khám phá hang mới ở hệ thống Tú Làn
Năm 2019, một đội lặn người Anh gồm những thợ lặn từng tham gia giải cứu các em nhỏ mắc kẹt trong hang tại Thái Lan đã thực hiện lặn tại Hang Sơn Đoòng và suối Nước Moọc. Cả hai điểm lặn đều có độ sâu lớn, vượt quá 70 mét.
Những thành tựu nổi bật
Chuyến thám hiểm lặn hang Sơn Đoòng 2019
Vào năm 2019, Oxalis Adventure đã tài trợ cho các chuyên gia lặn hang động hàng đầu thế giới gồm Rick Stanton, Chris Jewell và Jason Mallinson – những người từng tham gia cuộc giải cứu tại Tham Luang, Thái Lan – để khảo sát hố sụt cuối cùng của Hang Sơn Đoòng. Mục tiêu là khám phá lối đi dưới nước và các kết nối tiềm năng của nó.
Mặc dù tầm nhìn bị hạn chế chỉ còn hai mét, đội ngũ vẫn thực hiện thành công nhiều ca lặn kỹ thuật. Martin Holroyd đã tiến hành đợt thăm dò ban đầu, tiếp theo là Chris Jewell ở độ sâu -60m. Vào ngày 3 tháng 4, Jason Mallinson đã chạm mức -77 mét, xác lập kỷ lục về ca lặn hang động sâu nhất tại Việt Nam.
Đội ngũ đã mở rộng thành công lối đi được biết đến của hang thêm 60 mét, phát hiện một đường hầm khổng lồ rẽ ngoặt và tiếp tục đi xuống sâu hơn. Trong khi vòm hang được xác định ở độ sâu -61 mét, thì độ sâu của đáy hang vẫn còn là một ẩn số. Những phát hiện này xác nhận rằng hệ thống hang động này thậm chí còn lớn hơn so với ghi nhận trước đây, đòi hỏi những chuyến thám hiểm tiếp theo trong tương lai để có thể lập bản đồ toàn diện.
Hang Sơng: Một hang khô dài 639m, nổi tiếng với vô số hồ nhũ viền nông chứa đầy các nhũ tháp nón dạng san hô. Không gian bên trong hang đặc trưng với nền hang gồm hàng ngàn viên ngọc động màu cam nhỏ và gần như toàn bộ bề mặt được bao phủ bởi các dạng tinh thể calcite khác nhau.
Hang Ken Khô: Nằm phía sau Hang Ken sau một đoạn đi bộ leo đồi, hành lang hóa thạch dài 778m này được tô điểm bởi san hô dạng bỏng ngô (popcorn coral) màu đen trắng và những dải tinh thể hiếm gặp.
Hang Hồ Văn Lực: Một hang động dài 530m với kích thước lòng hang lý tưởng và hệ thống thạch nhũ lộng lẫy. Hang có hình thái ngoằn ngoèo và một hố sụt có viền nhũ dòng chảy dẫn xuống một tầng hang thấp hơn đã bị sập đổ.
2020: Khám phá hệ thống Rào Mây và các hang Phú Nhiêu
Một đội ngũ gồm 11 chuyên gia hang động và 1 nhà địa chất đã quay trở lại Quảng Bình cho chuyến thám hiểm này. Nhóm đầu tiên khởi hành hướng về huyện Quảng Ninh. Sau hơn một ngày đi bộ, đoàn đã dựng trại bên cạnh một dòng sông với một cửa hang lớn trong tầm mắt. Tuy nhiên, đây hóa ra là một hang xuyên đã được thám hiểm trước đó, vì vậy cả đội lại tiếp tục lên đường, băng qua đỉnh của hang này để tiến vào thung lũng ở phía bên kia. Chúng tôi ghi nhận có một dòng suối nhỏ chảy vào từ phía bên phải, dẫn đến một hang mới là Hang Nước Ngầm. Hang này đã được thám hiểm với chiều dài 3.872m cho đến khi gặp một khối đá tảng chặn lối. Đi tiếp xuống thung lũng, một hố sụt lớn dẫn xuống giữa một đoạn khác của hang sông. Hang Nước Lặn 3 đã được khảo sát với chiều dài 1.919m cho đến lối ra. Hệ thống nhỏ này, mang tên Rào Mây, bao gồm bốn hang động với tổng chiều dài là 6.255m.
Ngôi làng nhỏ Phú Nhiêu cũng sở hữu một hệ thống hang nhỏ. Hang Phú Nhiêu 1 đã được thám hiểm vào năm 2018, còn Hang Phú Nhiêu 2, 3 và 4 được thám hiểm vào năm 2020. Hang Phú Nhiêu 2 dài 195m với một dòng suối nhỏ. Hang Phú Nhiêu 3 và 4 thông nhau với tổng chiều dài 2.012m. Gần Đại Cáo, Hang Dốc Cỏ - một hang khô với hệ thống thạch nhũ lộng lẫy - đã được khảo sát với chiều dài 555m.
Mặc dù chuyến thám hiểm năm 2020 bị rút ngắn đôi chút do đại dịch bắt đầu bùng phát, nhưng 12 hang động đã được thám hiểm và 10,5 km đã được khảo sát.
Rào Mây
Những thành tựu nổi bật
Hang Nước Ngầm: Một hang sông quan trọng dài 3.872m tại huyện Quảng Ninh. Đặc trưng của hang là các chướng ngại vật bằng đá sừng và một phòng hang sụp đổ khổng lồ trước khi kết thúc tại một hố sụt.
Hang Nước Lặn 3 (Rào Mây 3): Một hang sông dài 1.919m, thuộc hệ thống Rào Mây (tổng chiều dài 6.255m). Quá trình thám hiểm đòi hỏi phải bơi liên tục qua các hành lang đầy rẫy những tảng đá vôi nhạt màu được mài tròn khổng lồ và vượt qua các thác nước chảy xiết bằng dây phao.
Hang Phú Nhiêu 3 và 4: Một hệ thống dài 2.012m được hình thành từ sự kết nối giữa Hang Phú Nhiêu 3 và Hang Phú Nhiêu 4. Hang sở hữu những lối đi bộ dọc theo dòng suối lớn và hệ sinh thái dưới nước đa dạng, bao gồm cá, ếch, cua và tôm crayfish.
Hang Dốc Cỏ: Một hang khô dài 555m với hệ thống thạch nhũ lộng lẫy được tìm thấy gần Đại Cáo. Hang nổi bật với các Cột đá, tinh thể và những loài cây quý hiếm ngay tại khu vực cửa hang.
